Periodontologia
Schorzenia przyzębia (dawniej określane paradontozą), są poważnymi schorzeniami, które pozostawione bez profesjonalnego leczenia powodują utratę zębów. Choroba przyzębia to przewlekła infekcja bakteryjna, która powoduje utratę kości utrzymującej ząb.
Jakie są objawy choroby?
Bardzo rzadko udaje się zaobserwować początek choroby. Pierwsze objawy – zaczerwienienie dziąsła, krwawienie podczas szczotkowania nie niepokoją zazwyczaj pacjentów lub są w ogóle niezauważone.
Jednym z pierwszych zauważalnych przez pacjenta objawów tej choroby jest rozchwianie pojedynczego zęba lub grupy zębów. Wtedy jednak choroba jest już znacznie zaawansowana a leczenie znacznie trudniejsze.
Co jest przyczyną choroby?
Choroba rozpoczyna się wraz z pojawieniem się płytki bakteryjnej na zębach. Toksyny produkowane przez bakterie powodują przewlekłą odpowiedź obronną układu odpornościowego – dochodzi do rozwoju zapalenia, którego skutkiem jest powolne niszczenie tkanek wokół zęba. W ten sposób dochodzi do utraty kości i odsłonięcia korzeni zębów.
Znaczenie wczesnej diagnostyki periodontologicznej
Ocena stanu przyzębia na wczesnym etapie pozwala wykryć zmiany, które nie dają jeszcze wyraźnych objawów klinicznych. Badanie periodontologiczne obejmuje m.in.:
- ocenę przyczepu dziąsłowego,
- stopnia zaniku tkanek podporowych,
- obecności czynników sprzyjających retencji płytki bakteryjnej.
Dzięki temu możliwe jest określenie stopnia zaawansowania choroby jeszcze przed wystąpieniem nieodwracalnych zmian. Prowadzenie skutecznej obserwacji wymaga jednak regularnych wizyt kontrolnych.
Związek chorób przyzębia z innymi schorzeniami
Stan zapalny przyzębia może współistnieć z chorobami ogólnoustrojowymi, takimi jak cukrzyca czy zaburzenia odporności. W takich przypadkach przebieg choroby bywa mniej przewidywalny, a reakcja tkanek na leczenie może różnić się od typowej. Dlatego w postępowaniu periodontologicznym istotne jest uwzględnienie ogólnego stanu zdrowia pacjenta oraz ewentualnego leczenia prowadzonego poza gabinetem stomatologicznym.
Zmiany anatomiczne w obrębie przyzębia a planowanie leczenia
Postępujące choroby przyzębia prowadzą do przekształceń w strukturze dziąseł i kości wyrostka zębodołowego. Zmiany te mają znaczenie przy planowaniu dalszego leczenia stomatologicznego, w tym protetyki lub wstawienia implantów zębów w Lublinie. Stabilność tkanek przyzębia stanowi jeden z kluczowych warunków prawidłowego funkcjonowania przyszłych uzupełnień protetycznych.
Rola systematycznej kontroli po zakończeniu terapii
Po zakończeniu leczenia właściwego konieczne jest monitorowanie stanu przyzębia w ustalonych odstępach czasu. Kontrole pozwalają:
- ocenić trwałość efektów terapeutycznych,
- wykryć ewentualne nawroty stanu zapalnego,
- skorygować postępowanie higieniczne.
Regularna obserwacja umożliwia utrzymanie stabilności tkanek przyzębia w dłuższej perspektywie oraz podjąć działania profilaktyczne, które zapobiegną pełnym nawrotom choroby.
Na czym polega leczenie chorób przyzębia?
Niezależnie od postaci choroby i jej zaawansowania, pierwszoplanową rolę w procesie leczniczym zawsze odgrywa higiena jamy ustnej. Przeprowadzamy staranne kontrole szczotkowania i wskazujemy sposoby jak poprawić efekty codziennych zabiegów higienizacyjnych. Lekarz dobiera indywidualnie odpowiednią technikę oczyszczania zębów w zależności od potrzeb pacjenta, stanu jego uzębienia i przyzębia, jak i jego zdolności manualnych.
Po opanowaniu przez pacjenta umiejętności utrzymania higieny jamy ustnej usuwamy przyczynę zapalenia przyzębia, czyli bakterie znajdujące się w płytce nazębnej i kamieniu nad- i poddziąsłowym. Jest to często możliwe na etapie leczenia niechirurgicznego podczas zabiegu usunięcia kamienia (scallingu) oraz kiretażu zamkniętego (root planing). Postępowanie to likwiduje ostrą fazę zapalenia.
U wielu pacjentów redukcja głębokości kieszonek i ruchomości zębów jest tak znacząca, że nie jest potrzebna terapia chirurgiczna.
Chirurgia przyzębia
Leczenie chirurgiczne paradontozy konieczne jest u pacjentów, u których pozostały głębokie kieszonki (powyżej 5 mm) pomimo niechirurgicznego etapu leczenia. Stanowią one miejsce retencji dla bakterii i kamienia niemożliwe do oczyszczenia w warunkach domowych.
Przy tak zaawansowanej postaci choroby mamy często do czynienia z ruchomością zębów. Na tym etapie istotną sprawą jest stabilizacja zębów, co osiągamy stosując metody nieinwazyjne (np. szyna z włókna szklanego przyklejona do niewidocznych powierzchni zębów- tzw. szynowanie zewnętrzne) lub też, jeśli istnieją wskazania, zblokowane korony protetyczne i mosty.
Operacja płatowa
Celem operacji płatowej jest spłycenie kieszonek dziąsłowych do max. 3mm głębokości, a tym samym poprawa efektywności zabiegów higienicznych.
Zabieg polega na odwarstwieniu płata śluzówkowo-okostnowego i oczyszczeniu korzeni zębów oraz kieszonek kostnych z ziarniny pod kontrolą wzroku.
Ubytki kostne mogą zostać wypełnione materiałem kościozastępczym i przykryte specjalną błoną (sterowana regeneracja tkanek – GTR), co przyczynia się do pełnej odbudowy tkanek przyzębia i odtworzenie przyczepu łącznotkankowego, będącego najważniejszym celem leczenia.
Po zabiegu istotną sprawą są regularne wizyty kontrolne, odpowiedni tryb życia, odstawienie papierosów, dieta półpłynna i bezwzględne przestrzeganie reżimu higienicznego.
